Olímpic@s por 2ª vez!

 Aínda que a Olimpíada xa foi fai case catro meses, recordo ese día con especial emoción. Tal e como podedes ver nas nosas caras de felicidade, este ano ademais de ser o segundo que nós participamos, non viñemos coas mans baleiras!

A X edición da fase galega da Olimpíada de  Xeoloxía celebrouse o mércores 13 de febreiro na facultade de Bioloxía da USC. Ademais, este ano batéronse récords de participación, pois se o ano pasado na sede de Santiago eramos pouco máis de cincuenta participantes, este ano superouse o cento.

A Olimpíada dou comezo sobre as 11h cunha pequena presentación para despois continuar ata a hora de comer coa proba por equipos, que coma o ano pasado foi unha xincana polo campus na que tiñamos que responder unha serie de cuestións relacionadas coa xeoloxía. Como consecuencia do maior número de participación, este ano tívose que ampliar o percorrido para evitar as aglomeracións por iso nos deixaron máis tempo.

Ao rematar de comer, tivo lugar a proba tipo test das 15h as 16h, e mentres corrixían as probas dividímonos en grupos e realizamos diversas actividades: visitamos o herbario da universidade e o Instituto de Cerámica e amosáronnos unha presentación sobre científicas influentes.

Despois dunha longa espera, pois tardaron máis en corrixir porque eramos moitos, sobre as 18:15h comezou a entrega de premios. O primeiro premio que anunciaron foi o do mellor equipo, e para a nosa sorpresa fomos nós! A verdade e que non o esperabamos e levamos unha alegría enorme. A obtención deste premio é unha nova mostra do poder do traballo en equipo, unha maneira de aprender cooperando, pois sen as achegas que fixemos cada un de nós non teriamos gañado;  cada un/unha de nós aportou algo que nos achegou ata este éxito.

Teño que engadir, que mentres esperabamos a entrega de premios nos estabamos desesperando un pouco xa que ao día seguinte tiñamos exame de matemáticas, pero ao recibir a boa nova a alegría foi tal que nos esquecemos de todo.

Este, foi sen dúbida un día que recordaremos cun cariño moi especial!

 

Un paso adiante na ivestigación do cancro de páncreas

O cancro de páncreas é un dos tumores máis temidos, pois aínda que non é unha enfermidade moi frecuente, e un dos que máis mortalidade ten, e no noso país é o terceiro que causa más mortes. Isto é debido a que o seu avance é difícil de frear porque, xeralmente, detectase tarde e aínda non se desenvolveron armas efectivas que lle fagan fronte. Non obstante, científicos do Centro Nacional de Investigacións Oncolóxicas (CNIO) acaban de presentar os resultados dunha prometedora investigación que, no futuro, podería cambiar ese panorama desolador.

Liderados por Mariano Barbacid, estes investigadores conseguiron a remisión do tipo máis frecuente e tamén máis agresivo deste tumor, en modelos experimentais de rato. Lográrono inhibindo en conxunto dúas das vías que emprega o cancro para medrar e que están detrás de máis do 90% destes tumores de páncreas. Os científicos probaran previamente os efectos da eliminación por separado destas vías, pero non observaron ningún beneficio; pero a eliminación xénica combinada produciu en aproximadamente a metade dos animais tratados unha gran efectividade: os tumores non só deixaban de crecer, senón que ao cabo dunhas semanas desaparecían por completo. Ademais, esta estratexia non produciu apenas efectos secundarios, só “unha dermatite facilmente controlable”.

É a primeira vez que se observa a desaparición dun cancro de páncreas avanzado nun modelo experimental. Mais, Mariano Barbacid quixo subliñar na presentación do estudo ante os medios que iso non significa que poida lograrse o mesmo en humanos a corto prazo. “Preocúpame crear falsas esperanzas” sinalou. “Quero deixar claro que o noso achado non vai servir as persoas que hoxe en día teñen cancro de páncreas”. A súa aplicación clínica, prognosticou, estará dispoñible “como mínimo en cinco ou dez anos”.

Sen dúbida unha esperanzadora nova aínda que haxa que esperar para ver os resultados en persoas que padecen esta enfermidade. E vos que pensades? Credes que se se investira máis diñeiro en investigacións oncolóxicas poderíanse obter resultados máis rápido?

imagen

 Fonte: https://www.elmundo.es/ciencia-y-salud/salud/2019/04/09/5cac7b88fdddff4d1b8b4584.html

 

De que cor son as vogais?

imagen

Investigadores dunha universidade dos Países Baixos levaron a cabo un estudo que demostra que a maioría de xente relaciona as vogais coas mesmas cores, teñan ou non sinestesia, que é a experimentación de dous sentidos mesturados entre eles, como por exemplo “ver” sons.

No estudo foron entrevistadas 1.000 persoas, ás que se lle pediu que asignaran a cada vogal unha cor. Os investigadores déronse conta de que a maioría de individuos relacionaban as vogais coas mesmas cores. Entre os suxeitos había persoas con sinestesia, que asignaban con máis precisión as cores coas vogais.

Así, a letra ‘A’ adoitase relacionar co vermello, rosa ou laranxa; o ‘E’ co verde ou laranxa; o ‘I’ co verde e amarelo; o ‘O’ co azul e morado e o ‘U’, co azul ou vermello.

Mark Dingemanse, un dos autores do estudo, declara que “parece que hai algunha lóxica na que conectamos sons e cores, e a estrutura da linguaxe ten un papel importante neste proceso”. O estudo mostra que asociamos cores claras (amarelo, verde) con vogais que producimos na parte frontal da boca. As cores escuras (vermello, marrón, azul) asócianse coas vogais xeradas na parte traseira da boca.

Á dereita podedes ver o esquema de vogais e cores con persoas con sinestesia, á esquerda, o de persoas sen esta particularidade.

imagen

Este estudo sorprendeume moito, pois nunca pensara en que as letras puideran ter cores. E vos que opinades? Pensarades algún día na cor das vogais? Identificádelas coas mesmas cores ca o estudo?

Fonte: https://www.20minutos.es/noticia/3614944/0/color-nombre-estudio-relaciona-vocales-colores/#xtor=AD-15&xts=467263

 

A mala alimentación, a asasina máis letal

Unha de cada cinco mortes en todo o mundo está causada por una mala alimentación. As dietas pouco saudables xa son responsables de máis falecementos a escala global que o tabaco ou outros factores de risco. Segundo un estudo publicado na revista “The Lancet” no que participaron uns 130 científicos de case 40 países, confírmase que as infeccións e os problemas conxénitos xa non son as principais causas de mortalidade, e que aumentan as mortes por enfermidades cardiovasculares, cancro e diabetes.

Os malos hábitos de vida convertéronse na maior ameaza para a saúde mundial, especialmente as dietas desequilibradas, responsables de case 11 millóns de mortes en 2017. Ademais das tres causas principais de mortalidade xa citadas, hai que engadir as doenzas renais, que están relacionadas coa dieta.

imagen

“A mala alimentación é un asasino que non fai distincións”, advirte o doutor Ashkan Afshin, principal autor do artigo; e segundo di estes riscos afectan de forma similar a toda a poboación, independentemente do nivel de desenvolvemento e de poder e económico.

O estudo centrouse en factores directamente relacionados coa alimentación e non tivo en conta aspectos como a obesidade ou o sedentarismo, e sinala que tres factores dietéticos representan máis do 50% das mortes: a baixa inxestión de cereais integrais e froitas e o alto consumo de sodio (polo exceso de sal). O resto de mortes relaciónanse coa presenza excesiva de carnes vermellas, carnes procesadas, bebidas azucradas e graxas trans.

Aínda que España se atopa entre os países con menor mortalidade por riscos alimenticios, o estudo revela que aínda hai marxe de mellora, pois temos datos positivos no consumo de alimentos saudables como as verduras, pero están por debaixo en cereais integrais.

E vós que opinades? Sabiades que a mala alimentacións pode ser a causante de tantas mortes?

Fonte: https://www.elmundo.es/ciencia-y-salud/salud/2019/04/04/5ca5004121efa0876a8b466a.html

 

Coñecedes á mona Grady?

 Hoxe en día, máis do 70% de nenos con cáncer logran “sobrevivir” pero aproximadamente un 30% será infértil ao chegar a idade adulta, xa que o seu esperma non é capaz de fecundar debido aos tratamentos (quimioterapia) que destrúen esas células reprodutoras. Porén unha investigación dunha universidade de Pittsburgh descubriu unha solución para que eses nenos poidan ser fértiles.

O proceso chamado, intervención masiva, que fixeron foi que criopreservación, é dicir, conxelan a baixas temperaturas, tecido testicular de macacos rhesus xovénes para producir esperma. Despois cando se acercan a puberdade volven a implantalo e mantívose alí durante 12 meses. Logo ao volvelo extraer comprobaron que, gracias a testosterona do tecido testicular dos monos (que foron castrados) foron capaces de producir esperma. Finalmente, fertilizaron 138 óvulos, conseguindo un 40% de embrións viables. Implantaron 11 de eles en femias de macacos e un deles converteuse nun embarazo. Aí foi cando naceu a mona chamada Grady, iso, quere dicir que foi posible preservar a fertilidade.

imagen

Os investigadores xa pensaron na técnica de uso para as persoas, pero solo valería para aqueles que teñen o risco de azoospermia (ausencia de espermatozoides maior). Ademais, isto non remata aquí, agora os investigadores teñen que comprobar si é igualmente efectiva nos individuos que conservan os testículos e se ao implantar o tecido previamente criopreservado poidan volver implantarse células canceríxenas.

O risco de infertilidade é un problema en pacientes oncolóxicos prepúberes, non vos parece un gran avance para a ciencia? Que opinades disto? Será aplicable pronto para as persoas que teñan esta enfermidade? Non vos parece preciosa Grady?

Fonte: El Mundo

 

As tartarugas en perigo de extinción?

Un estudo realizado por sete investigadores de Canadá, Estados Unidos e Sudáfrica afirman que debido ao aumento das temperaturas as proporcións de machos e femias nas poboacións de tartarugas pintadas van a variar.

Resultado de imagen de tortugas pintadas

O sexo nas tartarugas  pintadas depende da temperatura ambiente mentres se encontran dentro do ovo. Se están expostos a temperaturas máis cálidas, tenderán a producirse femias, en cambio a temperaturas máis frías facilitan que nazan machos. Polo tanto o incremento das temperaturas elevaría a proporción de femias ao nacer e produciríase un colapso na poboación e posiblemente a extinción da especie. Isto mesmo tamén ocorre nalgunhas especies de crocodilos, lagartos e tuátaras.

Esta noticia pareceume bastante seria xa que o tema do cambio climático parecía que nos ía a afectar nun futuro, pero xa está aquí!

Fonte: El país

 

Que causa o insomnio?

É hora de deitarse e o corpo pídeche descanso, cerras as pálpebras e o corpo reláxase… pero a  sensación de desconexión só dura un instante. Unha vez máis, o insomnio aparece e sabes que pasará contigo toda a noite.

Entre un 10% e un 20% da poboación mundial ten problemas para iniciar o sono, espertan a miúdo ou demasiado pronto. Aínda que hai diversos factores ambientais, como o estrés, o abuso do alcohol ou outras substancias psicoactivas, estudos con xemelgos demostraron que boa parte do problema está nos xenes.

Resultado de imagen de insomnio

Realizáronse dous estudos independentes con datos combinados de case 1,8 millóns de persoas para demostrar a complexa base xenética do insomnio. Ambos estudos descubriron que parte destes xenes interveñen na función dos axóns cando levan o impulso nervioso as células xa que o realizan en exceso.

Pareceume unha noticia interesante porque nunca cheguei a pensar que o insomnio estaba relacionado cos xenes, senón por outras causas. A que vos nunca pensastes que puidera ser causado por iso?

Fonte: El país

 

Morre unha balea despois de tragar 40 kilos de plástico

Un equipo de biólogos, en Filipinas, descobren dentro do estómago desta balea un enorme vertedoiro, 40 quilos de bolsas de plástico. Este equipo de biólogos descubrírono cando xa estaban a investigar a causa de morte  dun cetáceo nesa mesma costa. Afirman que esta balea contén a maior cantidade de plástico que eles viron ata o momento.

Resultado de imagen de ballena muerta por plastico

Nos últimos dez anos xa se encontraron 57 baleas e delfíns mortos por inxestión de plásticos e outros tipos de lixo. O dano que o plástico lle causa aos animais mariños é moi grave, eles reducen o consumo de comida e prodúcenselles úlceras e perforacións nos seus órganos dixestivos, e en moitos casos estas lesións acaban na morte.

Eu penso que o Goberno debería tomar a iniciativa contra quen seguen tratando  as vías acuáticas e os océanos como vertedoiros. Desde 1960 ata 2015 isto multiplicouse por 200 e aínda que os principais produtores de plástico sexan os países desenvoltos, os de ingresos medios e os baixos xestiónano peor e contaminan máis.

Hai que solucionar este problema canto antes, vos que pensades ao respecto?

Fonte: El país

 

Houbo máis dun berce da Humanidade?

Fai 2,6 millóns de anos, un primate excepcional tivo a brillante idea de recoller un canto rodado, mentres camiñaba pola ribeira dun río no Gran Val do Rift en África, e tallalo a golpes ata obter un fío cortante co que poder facer anacos a carne dos animais. Esa primeira tecnoloxía tan rudimentaria e sinxela era abandonada polos seus creadores ao rematar de usala, o que supuxo un salto na conciencia humana. Xa non estabamos ligados á selección natural, a diferenza das demais criaturas do planeta. A nosa forza xa non dependía só das mans que apertaran e dos dentes que morderan. Tiñamos coitelos para cortar e rebandar.

imagen

 Ata agora, criase que tivo que transcorrer moito tempo ata que, a través de migracións, a mesma escena se reproducise no resto do continente nai. Non obstante, segundo un novo estudo, publicado na revista “Science” e dirixido por un equipo do Centro Nacional de Investigación para a Evolución Humana (CENIEH), suxire que esa revolución non ocorreu só una vez en nun único lugar.

Os científicos descubriron por primeira vez en Arxelia, a miles de quilómetros das fosas tectónicas do leste do continente nai, utensilios de pedra e carnicería de fai 2,4 millóns de anos. O achado indica que xa entón había homínidos na rexión, o que reescribe un importante capítulo da prehistoria e apoia a idea, como xa sospeitaban moitos investigadores, de que puido existir máis dun berce da humanidade.

imagen

 Tras máis de dez anos de duras escavacións nun xacemento arxelino, os científicos desenterraron 22 metros de sedimentos ata dar cunha vintena de artefactos tallados e múltiples ósos con marcas de corte en dous niveis, un de 2,4 millóns de anos e outro de 1,8 millóns, os investigadores dataron o lugar con modernas técnicas de paleomagnetismo e resonancia paramagnética electrónica, unha antigüidade que corroboraron coa dos animais atopados nas inmediacións.

https://www.abc.es/ciencia/abci-descubren-argelia-nueva-cuna-humanidad-201811292006_noticia.html

 

Unha planta capaz de medrar sen auga!

A escaseza de auga é unha das grandes ameazas para a poboación mundial. As secas son as responsables de arredor do 40% das perdas de cultivos en todo o mundo e as previsións científicas sobre o impacto do cambio climático invítannos a augurar un futuro máis optimista. Un equipo de científicos españois rebelouse contra este prognóstico catastrofista e tras cinco anos de traballo, agora poden ensinarnos os resultados deste traballo: conseguiron deseñar plantas tolerantes ao estrés hídrico, que se produce cando a demanda de auga é máis alta cá cantidade dispoñible, sen prexudicar o seu crecemento.       imagen

Todo un avance da biotecnoloxía vexetal que lidera a investigadora do CSIC, Ana I. Caño-Delgado desde o Centro de Investigación en Agrixenómica (CRAG) de Barcelona.

Non obstante, ela e os demais membros do seu equipo tamén se enfrontan as súas propias ameazas: a falta de incentivación de patentes e as restricións europeas á edición xenómica.

Pero a investigadora non se rende e asegura estar disposta a seguir “dando caña” para minimizar os efectos adversos da seca na seguridade alimentaria do planeta.

E vós que opinades sobre este descubrimento? Credes que se deberían cambiar as normas sobre as restricións  á modificación dos xenes? Credes que se podería aplicar esta técnica a outro tipo de cultivos?

https://www.elmundo.es/ciencia-y-salud/ciencia/2018/12/19/5c18e5c0fc6c837a3d8b4593.html